Nüfus dağılımı ve bölge bölge yerleşme ile ilgili konumuzun sınavda karşımıza çıkabilecek sorularını sizler için araştırdık ve en doğru çalışma biçimi olarak hazırlamaya çalıştık. Umarım ders çalışırken sizlere fayda sağlayacak açıklamalı sorularımızdan en iyi şekilde yararlanmış olursunuz. Coğrafya dersi ile ilgili yaşadığınız tüm sıkıntıları bir tarafa bırakıp yeni bir çalışma sistemi belirleyerek, konuların aslında hiç de zor olmadığını görmenizi sağlayacak sitemizden sakın ayrılmayın. Soruların hemen ardından verilen açıklamalar ile konuyu tekrarlamış ve özümsemiş olarak yeni konularımıza geçebileceksiniz. Çalışmalarınızda ve sınavlarınızda başarılar dileyerek sorularımıza geçiyoruz.

1) Tarım alanlarının geniş, tarımda çalışan nüfusun az olduğu yerlerde tarımsal nüfus yoğunluğu azdır.

tarımsal nüfus yoğunluğu

 

Buna göre, haritada gösterilen alanlardan hangisinde tarımsal nüfus yoğunluğunun daha az olduğu söylenebilir?

A)I      B) II      C)III      D) IV      E)V

Çözüm : Haritada II numara ile gösterilen Konya civarında yerşekilleri sade olduğu için tarım alanları geniştir. Bundan dolayı tarımsal nüfus yoğunluğu daha azdır.
Cevap: B

2) Sanayinin gelişmiş olduğu alanlarda nüfus yoğun olduğu için nüfus dağılışı iklim ve yerşekillerinden önemli ölçüde etkilenmez.

iklim ve yerşekilleri

Haritada gösterilen yerlerden hangisi bu duruma örnek olarak gösterilebilir?

A) I      B) II     C) III      D) IV      E) V

Çözüm : I numara ile gösterilen Çatalca-Kocaeli Bölümü’nde sanayinin gelişmişliğine bağlı olarak iş imkanları fazla olduğu için çevreden çok göç almış ve nüfus yoğunluğu artmıştır. Diğer yerlerde ise iklim, yerşekilleri nüfusun dağılışında etkilidir.
Cevap: A

3) Türkiye’de 1980’den sonra nüfus artış hızının sürekli azalmasında;

I. sağlık hizmetlerinin yaygınlaşması
II. bebek ölümlerinin azalması
III. kadınların çalışma hayatına daha fazla girmeleri
IV. aile planlamasının yaygınlaşması

durumlarından hangileri etkili olmuştur?

A) I ve II      B) I ve III      C) II ve III     D) II ve IV      E) III ve IV

Çözüm : Türkiye’de son yıllarda kadının çalışma hayatında daha fazla yer alması ve aile planlaması nedeniyle doğum oranı azaldığı için nüfus artış hızı da azalmıştır.
Cevap: E

4) Son yapılan nüfus sayımına göre, Türkiye’de bütün bölgelerde kent nüfusu kır nüfusundan fazladır.
Kent nüfusunda meydana gelen artışın nedeni, aşağıdakilerden hangisiyle daha iyi açıklanabilir?

A) Kentlerdeki iş imkânları
B) Tarım alanlarının daralması
C) Kırsal kesimde iklimin kuraklaşması
D) Kentlerde doğum oranının artması
E) Doğal afetlerin yaygınlaşması

Çözüm : Türkiye’de kentlerde sanayinin gelişmesiyle birlikte iş imkanları arttığı için kırsal kesimden insanlar kentlere göç etmektedir.
Cevap: A

5) Aşağıdaki yerlerden hangisinde nüfus yoğunluğu daha azdır?

A) Doğu Karadeniz kıyı kesimi
B) Güney Marmara
C) Çukurova Yöresi
D) Taşeli Platosu
E) Büyük Menderes vadisi

Çözüm : Taşeli Platosu’nda yerşekillerinin engebeli olması, karstik arazi nedeniyle suların yeraltına sızması ve tarımın yapılamaması, ulaşım ve sanayinin gelişmemiş olması nedeniyle nüfus seyrektir.
Cevap: D

6) Aşağıdaki tabloda 2004 yılında Türkiye’de çalışan erkek ve kadınların ekonomik sektörlere dağılımı gösterilmiştir.

Tablo

Tablodaki bilgilere dayanarak, aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

A) Tarım sektörü ile sanayide çalışan erkek nüfus oranı aynıdır.
B) Sanayi sektöründe çalışan erkek nüfus oranı kadın nüfus oranından fazladır.
C) Çalışan kadınların çoğu tarım sektöründedir.
D) Hizmet sektöründe çalışan kadın nüfusu sanayi sektöründekilerin iki katından fazladır.
E) Sanayi sektöründe çalışan kadın nüfus oranı hizmet sektöründe çalışan erkek nüfus oranından fazladır.

Çözüm : Tabloda verilen değerler incelendiğinde nüfusun sektörlere oransal dağılışı görülmektedir. E seçeneğinde sanayi sektöründe çalışan kadın nüfus oranı (%14), hizmet sektöründe çalışan erkek nüfus oranından (%48) fazla değil, azdır.
Cevap: E

7) Türkiye’nin nüfusu 1960 yılında 27,7 milyon iken 2010 yılında 73 milyona yükselmiştir.
50 yıllık süre içerisinde nüfusun 45 milyondan fazla artmasında,

I. sağlık hizmetlerindeki gelişmeler
II. beslenme şartlarının iyileşmesi
III. nüfus planlamaları
IV. diğer ülkelerdeki Türk nüfusunun bir kısmının Türkiye’ye göç etmesi

durumlarından hangilerinin etkili olduğu söylenemez?

A) Yalnız III      B) I ve II      C) II ve III     D) II ve IV      E) III ve IV

Çözüm : 1960 yılından sonra nüfusu 27,7 milyondan 73 milyona çıkması yani iki kattan fazla artması nüfus artış hızının fazla olduğunu göstermektedir.
1960 yılından sonraki nüfus planlamalarının amacı nüfus artışını azaltmak olduğu için bu durum etkili olmamıştır.
Cevap: A

8) Tarım alanlarının sınırlı olduğu yerlerde, tarımda çalışan nüfusun fazla olması, tarımsal nüfus yoğunluğunun fazla olmasına neden olur.
Aşağıda belirtilen illerden hangisinde, tarımsal nüfus yoğunluğu diğerlerine göre daha fazladır?

A) Konya      B) Adapazarı      C) Rize     D) Samsun      E) Adana

Çözüm : Rize’de yerşekilleri dağlık ve engebeli olduğu için tarım alanları diğer illere göre daha azdır.
Tarımda çalışan nüfusu tarım alanlarına böldüğümüzde tarımsal nüfus yoğunluğu fazla çıkar.
Cevap: C

9) 

Nüfusun seyrek olması

Yukarıdaki haritada işaretli alanlardan hansinde iklim şartları elverişli olmasına rağmen nüfusun seyrek olmasında, yerşekillerinin yüksek ve engebeli olması ile tarım alanlarının dar olması birlikte etkili olmuştur?

A) I      B) II      C) III      D) IV      E)V

Çözüm : Haritada V numara ile gösterilen Kastamonu çevresinde iklim şartlan elverişli olmasına rağmen yerşekillerinin engebeli ve yüksek olması, sanayi ve ulaşımın gelişememesi, için ayrıca tarım alanlarının da dar olması bu alanda nüfusun seyrek olmasına neden olmuştur.
Cevap: E

10) Aşağıdaki grafikte 1990-2003 yıllan arasında Türkiye ve bazı ülkelerin nüfus artış oranlan verilmiştir.
Nufus artışı

Türkiye’nin nüfus artışı ile diğer ülkelerin nüfus artışları karşılaştırıldığında, aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılamaz?

A) Nüfus miktarları arasındaki farkın en fazla olduğu ülkeler Türkiye ile Bulgaristan’dır.
B) Bulgaristan’ın nüfusu azalmaktadır.
C) Almanya ve İspanya’nın nüfus artış oranları birbirine yakındır.
D) Nüfus artış oranı en fazla Türkiye ve Hindistan’dadır.
E) İngiltere’de nüfus artış oranı % 1 ’in altındadır.

Çözüm : Tabloda ülkelerin nüfus artış oranlan verilmiştir. Bu oranlardan faydalanılarak ülkelerdeki nüfus miktarları belirlenemez. Örneğin Hindistan’ın nüfus artış oranı Türkiye’den az olsa bile nüfusu 1 milyarın üzerindedir. Nüfus artış hızının fazla veya az olması, nüfus miktarının da fazla veya az olduğu anlamına gelmez.
Cevap: A

11) Aşağıdaki illerin hangisinde nüfus artış hızı doğum oranından daha fazladır?

A) Erzurum      B) Van      C) Hakkâri     D) Diyarbakır      E) Bursa

Çözüm : Bursa’da doğum oranı diğer illere göre düşük olsa bile fazla göç aldığı için nüfus artış oranı doğum oranından fazladır.
Cevap: E

12) Aşağıdaki bölümlerin hangisinde doğum oranı daha fazladır?

A) Çatalca – Kocaeli      B) Kıyı Ege
C) Güney Marmara       D) Dicle
E) Antalya

Çözüm : Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin doğu kesimini oluşturan Dicle Bölümü’nde doğum oranı diğer bölümlerden fazladır.
Cevap: D